Journaling w nauce języków obcych – jak pisanie pamiętnika pomaga w rozwoju językowym?

PrzezKlaudyna Maciąg

Nauka języka obcego nie musi ograniczać się do studiowania podręczników, przerzucania fiszek i kolejnych ćwiczeń gramatycznych. Jeżeli poznawanie języków ma być częścią Twojego codziennego życia, szukaj takich sposobów, które rzeczywiście tę Twoją codzienność wzbogacą. Dla mnie jednym z najlepszych sposobów na zanurzenie w języku jest journaling. I z przyjemnością opowiem Ci o tym, jak go wykorzystuję w nauce angielskiego i serbskiego.

Nauka języków obcych jest superważną częścią mojego życia. Poświęcam ogrom czasu na to, by utrwalać i rozwijać znajomość angielskiego oraz żeby wznosić się na wyższe poziomy z serbskim. Priorytetem jest dla mnie mówienie – o czym opowiadałam w artykule o pozbyciu się blokady przed mówieniem po angielsku. Ale ponieważ nie zamierzam ignorować żadnego z elementów języka, to moim sposobem na regularne pisanie jest właśnie journaling.

Journaling w nauce języków – spis treści:

Moja przygoda z journalingiem językowym

Dzięki journalingowi językowemu utrwalam słownictwo i oswajam się z konstrukcjami gramatycznymi. Mam też dodatkową okazję do kontaktu z językiem, co jest szczególnie ważne przy napiętym grafiku. Nie traktuję tego jednak jak kolejnego obowiązku na liście zadań do odhaczenia. Uważam to raczej za przyjemny sposób na połączenie dwóch ulubionych aktywności: pamiętnikowania i nauki języków.

Co ważne, w journalingu językowym nie chodzi o to, by każdego dnia tworzyć długie, dopracowane teksty. Czasami wystarczy kilka zdań, odpowiedź na jedno pytanie albo krótka notatka. Dużo ważniejsza jest tutaj regularność. Oraz to, że język obcy staje się elementem naszej codzienności również poza zaplanowanymi sesjami nauki.

A czy to wyjdzie doskonale i będzie superobszerne – to już zupełnie inna sprawa.

Dlaczego warto wykorzystać journaling w nauce języków?

Pisanie w języku obcym angażuje nas w inny sposób niż czytanie, słuchanie i mówienie. Kiedy poznajemy nowe słownictwo, możemy je rozumieć i rozpoznawać. Ale nie znaczy to wcale, że potrafimy się nim swobodnie posługiwać.

Journaling daje fantastyczną okazję do aktywnego wykorzystywania słownictwa. Zamiast próbować zapamiętać kolejne wyrażenie, możemy je wpleść we własne wypowiedzi. To wymaga samodzielnego budowania zdań, dobierania odpowiednich konstrukcji i szukania sposobów na wyrażenie tego, co mamy na myśli. I właśnie dlatego regularne pisanie może być tak wartościowym uzupełnieniem codziennej nauki języka obcego.

Oczywiście pisać możemy na różne sposoby. Świetnym pomysłem jest udział w internetowych dyskusjach, wysyłanie maili czy publikowanie w social mediach. Ale ręczne pisanie pamiętnika czy odpowiadanie na pytania w Dzienniku Wieloletnim to wejście na inny poziom w tej „grze”. Szerzej opisałam ten temat w tekście: co daje pisanie pamiętnika i gorąco Cię zachęcam do zapoznania się z nim.

Jakie korzyści daje journaling w języku obcym?

Na pewno każdy mógłby wymienić własne korzyści z pisania w języku, którego się uczy. Ja podzielę się z Tobą swoimi przemyśleniami:

  • Aktywne wykorzystanie słownictwa. To dla mnie szalenie ważne, żeby uczyć się takich słów i zwrotów, które mają związek z moim codziennym życiem. A żeby móc je „zakotwiczyć” w swojej głowie – muszę ich używać w szerszym kontekście. Dlatego podczas pisania wykorzystuję słówka i wyrażenia, które poznałam podczas nauki, oglądania serialu czy słuchania podcastu.
  • Ćwiczenie gramatyki. Jasne, wkuwanie tabelek, robienie ćwiczeń i przeglądanie podręczników ma wiele zalet, ale tworzenie własnych tekstów jest jeszcze lepsze. To trochę jak z nauką jazdy na rowerze – możesz się na to przygotować teoretycznie, ale najważniejsza i tak pozostaje praktyka. Z nauką języków jest dokładnie tak samo. Dlatego ja podczas pisania pamiętnika po angielsku albo serbsku stosuję najróżniejsze konstrukcje gramatyczne. Wówczas zapamiętanie ich jest dużo prostsze niż w przypadku suchej teorii.
  • Rozwijanie umiejętności pisania. W pewnym momencie złapałam się na tym, że okej, nie mam już blokady w mówieniu i świetnie sobie radzę z czytaniem, ale umiejętność pisania jakoś u mnie siadła. Nie korzystam z języków w codziennej komunikacji, więc musiałam sama sobie stworzyć okazję do pisania. Dzięki temu stopniowo oswajam się z samodzielnym formułowaniem dłuższych wypowiedzi.
  • Zwiększenie swobody językowej. To niby proste, a jednak jakże ważne: im częściej piszę, tym lepiej czuję się z danym językiem. Łatwiej przychodzi mi opisywanie swoich planów czy codziennych przeżyć, ale zyskuję też dużo śmiałości w zagłębianiu się w poważniejsze tematy.
  • Rozpoznawanie braków. Bywają momenty, gdy brakuje mi słów albo gdy nie mam pewności, jakiej konstrukcji użyć. Nie lecę wówczas na złamanie karku do słownika, ale wynotowuję sobie, co sprawiło mi problem – i wracam do tego podczas sesji nauki.
  • Stały kontakt z językiem. Chociaż bardzo bym chciała, nie znajduję przestrzeni na to, by uczyć się każdego dnia. Ale to zapisanie paru zdań daje mi już jakiś wyrzut satysfakcji. Zrobiłam coś, a mogłam nie zrobić nic.

I oczywiście to nie jest tak, że journaling w jakikolwiek sposób zastąpi aktywną naukę. Ale jest jej świetnym (i bardzo przyjemnym!) uzupełnieniem. A przecież o to też chodzi, żeby to poznawanie języków obcych dawało nam po prostu radochę.

Jak ćwiczyć pisanie w języku obcym – moje 3 sposoby

Jeżeli szukasz pomysłu na to, jak ćwiczyć pisanie w języku obcym, podrzucam Ci trzy inspiracje. Oczywiście należące do kategorii journalingowej.

Pisanie pamiętnika w języku obcym

Najbardziej klasyczny wybór. Chwytasz za notatnik i piszesz. O czym? A o czym sobie życzysz. Możesz skorzystać z tej inspiracji: o czym pisać w pamiętniku. Od Ciebie zależy, czy będzie to zwyczajny opis dnia, zapis Twoich przeżyć czy głębsze refleksje na życiowe tematy. To Ty decydujesz, czy zanotujesz dwa zdania czy pokusisz się o zapisanie pięciu stron. Najlepsze w journalingu jest to, jak bardzo jest on elastyczny: żadnych sztywnych reguł, robisz tak, jak uważasz. I jednego dnia możesz nie mieć ochoty na wielkie rozpisywanie się, a innego potoki słów aż będą się z Ciebie wylewać.

Jak to wygląda u mnie? Prowadzę dwa oddzielne pamiętniki: po serbsku i po angielsku. Więcej piszę w tym drugim, ponieważ posługiwanie się angielskim jest dla mnie prostsze i wygodniejsze. Serbski wymaga większego wysiłku, dlatego tutaj stawiam na krótsze wpisy.

Lubię tę formę, ponieważ nie narzuca mi niczego. Ani tematu, ani długości. Czasami rzeczywiście napiszę kilka zdań, a czasami nachodzi mnie na wielkie wywody. Wszystko zależy od dnia, od nastroju i od tego, co akurat mi siedzi w głowie.

Uważam, że jest to świetny sposób na utrwalanie słownictwa – i to takiego, które ma związek z moim życiem. Za dużo już się naczytałam podręczników z oderwanymi od rzeczywistości zwrotami i zdecydowanie bardziej wolę działać po swojemu. I to pomimo ryzyka, że popełnię jakieś błędy.

Pamiętniki prowadzone w języku obcym – dwa notesy na serbski i angielski + krótka notatka w języku angielskim.

Dziennik Wieloletni w języku, którego się uczę

Nie da się ukryć – Dziennik Wieloletni z pytaniami na 5 lat to jeden z najważniejszych projektów mojego życia. A to, że stał się również elementem mojej nauki, sprawia, że uwielbiam go jeszcze bardziej. Koncepcja jest tutaj szalenie prosta – w dzienniku znajdziesz pytania na każdy dzień roku. Nie musisz się więc zastanawiać, o czym napisać. Wystarczy, że otworzysz stronę na dzisiejszej dacie, przetłumaczysz pytanie i zostawisz swoją odpowiedź.

Czasem zajmie Ci to minutę, czasem trochę dłużej – ale naprawdę „prościej się nie da”. Jeżeli nie przekonało Cię tworzenie wpisów typowo pamiętnikowych albo jeśli czujesz, że czasem zabraknie Ci na to czasu – Dziennik Wieloletni będzie Twoim wsparciem.

Sama wypełniam dwa oddzielne dzienniki z pytaniami. Jeden, klasycznie, w języku polskim. Drugi zaś – po serbsku. Ciekawostka: moje odpowiedzi się różnią, mimo że odpowiadam na pytania tego samego dnia. Unikam jednak bezpośredniego tłumaczenia, żeby też po serbsku myśleć, a nie tylko przekładać z jednego języka na drugi. A do tego podchodzę do tego zadania ambicjonalnie – i tam, gdzie po polsku napiszę jedno zdanie, po serbsku rozpisuję się nieco bardziej. Jest to dla mnie uzupełnienie pewnej luki, która powstaje u mnie w przypadku prowadzenia pamiętników. Tak, jak wspominałam – tam moje wpisy po angielsku są dużo obszerniejsze, więc cieszę się, że tutaj mam przestrzeń na większe rozpisanie się po serbsku.

Jeżeli chcesz poznać samo to narzędzie bliżej, przeczytaj: co to jest Dziennik Wieloletni.

Notes językowy

Swój notes językowy nazywam „notesem od wszystkiego”, bo w istocie tym właśnie jest. Gromadzę w nim wszystko, co się wiąże z nauką serbskiego. Są to rozpisane językowe pomysły i cele. Są zestawienia słówek oraz notatki gramatyczne. Są tłumaczenia piosenek i moje własne teksty. Są prywatne notatki i ćwiczenia cyrylicy. Są też słówka i zwroty, które wpadną mi gdzieś w oko i które chcę lepiej poznać.

Notes językowy to dla mnie przestrzeń do eksperymentowania. Nie ma tu żadnej zaplanowanej struktury, nie ma ograniczeń. Jednego dnia zapisuję cytat, który dał mi do myślenia, innym razem slangowe słownictwo z dyskusji internetowej. I zbieram to wszystko, żeby móc pracować z językiem, otaczać się nim i dopasowywać do swojego życia. Do starszych zapisków wracam regularnie, bo kryją w sobie wartość, dlatego w ten sposób mój notes językowy staje się czymś na kształt osobistej encyklopedii albo podręcznika. Niewykluczone, że ktoś z zewnątrz nie znalazłby w nim dla siebie żadnej wartości, ale dla mnie i tworzenie, i przetwarzanie jest niesamowicie cenne, dlatego traktuję te zapiski jak prawdziwy edukacyjny skarb.

Nie zakładałam notesu językowego dla języka angielskiego, ale rozważam przeznaczenie jednego mini-notesu na wynotowywanie słówek i zwrotów, które wpadają mi w ucho lub oko. Zazwyczaj wykorzystuję do tego notatnik w telefonie albo notes kieszonkowy na zapiski wszelakie, a myślę, że stworzenie oddzielnego narzędzia dla samych tylko spraw związanych z angielskim miałoby dużo sensu.

Co z błędami? Ciemna strona pisania pamiętnika w obcym języku

Kiedy publikujemy w sieci, istnieje duża szansa, że ktoś nas poprawi. Kiedy tworzymy dokument tekstowy, możemy skorzystać z pomocy sztucznej inteligencji, która wyłapie i wyeliminuje błędy. Jednak kiedy piszemy ręcznie – to wszystko na papierze już zostaje. Czy więc warto pisać pamiętnik w obcym języku, jeżeli istnieje ryzyko, że popełnimy błędy? W mojej opinii – oczywiście!

Tak, będziemy popełniać błędy. Tak, będziemy używać niewłaściwych konstrukcji. Tak, czasem zabraknie nam słów. To naturalny element nauki, który nie powinien nikogo blokować przed działaniem. Zresztą, daleko szukać nie trzeba – wystarczy prześledzić dowolną dyskusję w social mediach, żeby zobaczyć, jakie błędy w polszczyźnie popełniają Polacy i zupełnie ich to nie powstrzymuje przed działaniem. Więc tym bardziej nie powinniśmy się samobiczować, gdy napiszemy coś nie tak po angielsku, hiszpańsku czy serbsku.

Sama nie zakładam, że każdy mój wpis będzie doskonały. Staram się pisać płynnie, bez wielkiego zastanawiania się, a to zwiększa ryzyko popełnienia błędów. Wyłapuję przede wszystkim te momenty, gdy dopada mnie zawahanie. Jeżeli nie znam jakiegoś słowa albo konstrukcji gramatycznej – wynotowuję to sobie, żeby (tak, jak wspominałam wcześniej) wrócić do nich podczas nauki. W ten sposób journaling staje się dla mnie narzędziem do rozpoznawania własnych braków. Albo ładniej: potrzeb edukacyjnych. I zamiast uczyć się przypadkowych zagadnień podrzuconych przez apkę czy podręcznik, mogę skupić się na tym, co naprawdę przydałoby mi się w życiu, a jednak sprawia mi jakąś trudność.

Ryzyko, jakie możesz zauważyć w takim podejściu, to to, że będziesz utrwalać i powielać własne błędy. Dlatego – jeżeli tylko czujesz się na siłach – możesz pokazywać swoje wpisy lektorowi/nauczycielowi albo sprawdzać ich poprawność z AI. Lepsza taka metoda niż żadna, prawda?

Jak zacząć journaling w języku obcym?

Jestem papierniczym świrem, ale żeby była jasność: nie uważam, że prowadzenie pamiętnika w języku obcym wymaga jakichś specjalnych narzędzi. Tani notes z marketu sprawdzi się tak samo dobrze, jak japoński notes za dwie stówki. Nie będzie Ci też potrzebna znajomość języka na poziomie superzaawansowanym. Oczywiście, im bardziej początkujący jesteśmy, tym jest trudniej, ale nie znaczy to wcale, że journaling językowy jest zarezerwowany tylko dla wybitnych jednostek.

Jeśli dopiero zaczynasz, nie stawiaj sobie wielkich wymagań. Nie musisz na dzień dobry zapisywać wielgachnych akapitów – zacznij od paru prostych zdań. Co się u Ciebie wydarzyło? Co masz w planach? Jak Ci mija dzień? Nie wiesz, o czym pisać? Skorzystaj z moich publikacji journalingowych z gotowymi zestawami pytań – one na start sprawdzą się świetnie.

Najważniejsze: dopasuj sposób prowadzenia zapisków do poziomu znajomości języka i własnych potrzeb. To nie ma być kolejne przykre zadanie do odhaczenia, tylko naprawdę przyjemne uzupełnienie nauki. A także okazja do obcowania z językiem w sposób bardzo życiowy i codzienny.

U mnie sprawdzają się te trzy narzędzia: klasyczny pamiętnik, notes językowy i Dziennik Wieloletni. Ty możesz chcieć zacząć tylko z jednym z nich – i to jest naprawdę w porządku. Eksperymentuj, sprawdzaj i ciesz się odkrywaniem języka na nowo.

Journaling i języki

Prowadzę pamiętniki od 1999 roku. Niemal „całe życie” uczę się angielskiego, zaś serbski stał się moim hobby już po trzydziestce. Ale o journalingu językowym pomyślałam dopiero niedawno. Pamiętniki pomagają mi w pisaniu o codzienności, Dziennik Wieloletni w wygodny sposób narzuca tematy do opisywania, natomiast notes językowy stanowi wspaniałą bazę wiedzy.

Żałuję, że nie zaczęłam wcześniej, ale zawsze to powtarzam: lepiej późno niż później.

Jeżeli uczysz się języka obcego – obojętnie jakiego! – spróbuj nauki pisania za pomocą journalingu. Być może okaże się, że to nie tylko pomocne narzędzie do rozwijania umiejętności językowych, ale też aktywność, którą chcesz widzieć w swoim życiu stale. A najlepsze jest to, że możesz zacząć w każdym momencie – nawet teraz. Nie zastanawiaj się więc i po prostu spróbuj.

Przeczytaj także pozostałe wpisy:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *